Anasayfa İletişim
 
24 Mart Dünya Tüberküloz Günü

 24 Mart Dünya Tüberküloz Günü

 

Dünya Tüberküloz Günü, 1882’nin 24 Martında Dr. Robert Koch’un tüberküloza (verem) neden olan basili bulduğunu açıklamasının anıldığı gündür. Tanı ve tedavideki gelişmelere karşın tüberküloz,  halen dünya çapında günde 4500 kişinin ölümüne neden olan bir enfeksiyon hastalığıdır. Çeşitli nedenlerle (özellikle uygunsuz/yetersiz tedavi) çok ilaca dirençli tübeküloz (ÇİD-TB) olgularının artması, gelecekte de bu hastalıkla mücadelenin zorlu geçeceğinin bir göstergesidir.

Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ)’nün 2018 dünya tüberküloz günü temasını; Veremden arınmış bir dünya için liderler aranıyor Wanted: Leaders for a TB-free World” şeklinde duyurmuştur. DSÖ, veremden arınmış bir dünya için sadece doktorlar, hemşireler ve sağlık çalışanları değil, hükümetler, sağlık bakanlıkları, belediyeler, kanaat önderlerinin, sivil toplum kuruluşlarının kendi alanlarında verem mücadelesinde liderlik yapmalarını önermektedir.

2016 yılında dünyada 10,4 milyon kişi verem olmuş ve bunlardan yaklaşık 1,8 milyonu hayatını kaybetmiştir. Tedavisi olan bir enfeksiyon hastalığının bu kadar yaygın ve ölümcül olmasının başlıca nedenlerinden biri (bazı ülkeler için) yoksulluk ve sağlık altyapısının yetersizliğidir. Göçmenler, sığınmacılar, etnik azınlıklar yanı sıra uygunsuz koşullarda yaşayan kadınlar, çocuklar ve yaşlılar da risk altındadır. Beslenme yetersizliği, şeker hastalığı, sigara-alkol-madde kullanımı, sağlıksız kalabalık ortamlarda yaşamak da verem hastalığına yakalanmayı kolaylaştırmaktadır. Dünya çapında bakıldığında 2016 yılında hesaplanan 10,4 milyon TB hastasının 1,9 milyonu beslenme yetersizliğine, 1 milyonu HIV enfeksiyonuna, 0,8 milyonu sigaraya, 0,8 milyonu ise şeker hastalığına bağlı olarak ortaya çıkmıştır.

Ülkemizde tüberküloz görülme sıklığı her yıl % 5-7 azalmaktadır. Türkiye’ de tüberküloz sıklığı 2005 yılında 100.000 de 28,5 iken bu rakam 2016 yılında 15,6’ ya düşmüştür. Ülkemizde 2016 yılında 12.417 hasta saptanmıştır bu hastaların 904’ü (% 7,3) sığınmacı ya da göçmendir.

Sivas ilinde 2017 yılında, 33’ü akciğer tutulumu olmak üzere 65 tüberküloz olgusu saptanmıştır. Olguların tamamına (%86’sına sağlık çalışanları tarafından) doğrudan gözetimli tedavi (DGT) uygulanmaktadır. Olguların 5’i (%7,7) yabancı uyrukludur; 2’si taramada saptanmıştır.

Aşağıdaki öneriler veremle mücadelenin her cephesindeki çalışanlar içindir:

-Tüberkülozdan şüphelenilen (öksürük/balgam çıkarma/kan tükürme/iştahsızlık/zayıflama) tüm hastalarda verem mikrobu açısından bakteriyolojik tetkik yapılmalıdır.

-Tüm tüberküloz hastalarında şeker hastalığı, tüm şeker hastalarında da öksürük/balgam çıkarma yakınması varlığında verem araştırılmalıdır.

-Tüm tüberküloz hastalarına (mümkünse sağlık çalışanları tarafından) günlük ilaç içirilmesi  ve günlük kayda alınması (DGT) gereklidir. Bu uygulamanın sağlıklılığı ve sürekliliği açısından Verem Savaş Dispanseri ve Aile hekimliği çalışanlarının koordinasyonunu, İl Sağlık Müdürlüğü (Bulaşıcı Hastalıklar/Toplum Sağlığı) yürütmelidir.

-Akciğer tüberkülozu olup balgam kültüründe basil üremesi olan tüm hastalara ilaç duyarlılık testleri yapılmalıdır  

-Çok ilaca dirençli tüberküloz (ÇİD-TB)’un artması, hastalığın kontrolünü zorlaştırmaktadır.  İlk aşamada kullanılan ve çok etkili olan ilaçlara (izoniyazid ve rifampisin) direnç bulunması halinde ilgili hastanelerce planlanacak tedavinin de mutlaka gözetim altında (DGT) uygulanması gerekir.

-Sığınmacılar/göçmenler diğer sağlık ve sosyal risklerin yanı sıra verem riski de taşımaktadırlar. Sığınmacı/göçmen topluluklarının verem açısından taranmasının (hem ülkemizde hem de ilimizde) maliyet/yarar oranının bir an önce açıklığa kavuşturulması ve gereğinin yapılması gereklidir.

-Yoksulluk ve/veya başka nedenlerle tedaviye uyumsuz olabilecek hastalara maddi yardım (Verem Savaşı Dernekleri de devreye sokularak) seçeneği düşünülmelidir.

                                  Doç. Dr. Sefa L. Özşahin

                                  Göğüs Hastalıkları AD

                         Sivas Verem Savaşı Derneği Başkanı

TÜM HABER ve ETKİNLİKLER
  Tasarım ve Kodlama:C.Ü.Sağlık Hizmetleri Uygulama ve Araştırma Hastanesi Bilgi İşlem