Anasayfa İletişim
 
ÖĞRETİM ÜYESİ DR. SEYİT ALİ BÜYÜKTUNA’NIN SITMA HASTALIĞI İLE İLGİLİ AÇIKLAMASI

                                25 NİSAN DÜNYA SITMA GÜNÜ

Sıtma, eski çağlardan beri bilinen ve Anadolu’da birçok medeniyetin çöküşünde rol almış önemli bir enfeksiyon hastalığıdır. Hastalık anofel olarak adlandırılan dişi sivrisineklerin ısırmasıyla bulaşır. Klinik olarak ateş, anemi ve splenomegali ile karekterize bir tablo oluşturmaktadır. Nüfus ve nüfus hareketlerindeki artış nedeniyle günümüzde önemini koruyan önemli bir halk sağlığı sorunudur. Hastalık esas olarak 5 farklı plasmodium türü parazit tarafından oluşturulmaktadır. Plasmodium vivax dünyada en geniş yayılıma sahip tür iken, Plasmodium falciparum ise en ciddi kliniğe yol açmaktadır. Sıtma dünya çapında en sık görülen ve en ciddi ölüm tablosuna yol açan enfeksiyon hastalıklarından bir tanesidir.

Ülkemizde sıtma  Kurtuluş Savaşı ve izleyen yıllarda en yaygın görülen hastalıkların başında gelmektedir. Sıtma ile savaş ilk kez 1925 yılında Ankara, Adana ve Aydın’da başlamıştır. 13 Mayıs 1926 yılında ise Sıtma Mücadelesi Kanunu çıkartılmıştır. Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) ve UNICEF ile yapılan işbirliği ile 1957 yılından beri ülkemizde sıtma eradikasyon çalışmaları yürütülmektedir. Ülkemizde sıtma riskinin belirlenmesi ve kontrol çalışmaları amacıyla sıtma haritası çıkartılmış ve strata adı verilen bölgelere ayrılmıştır. Sıtma için en riskli bölgeler Mersin-Adana-Osmaniye-Hatay başta olmak üzere Akdeniz ve Güneydoğu illeridir. Türkiye’de sıtma ile mücadelede, sıtma kontrol programlarının ciddi ve başarılı bir biçimde uygulanması sonucu DSÖ 2011 sıtma raporuna göre Türkiye’de sıtmanın elimine edildiğini bildirmiştir. Ülkemizdeki saptanan olgular yurt dışı kaynaklıdır.

Dünya Sağlık Örgütü’nün yayınladığı 2017 Dünya Sıtma Raporu’na göre  2016 yılında yaklaşık 216 milyon (196 ile 263 milyon arasında değişmekte) sıtma olgusu ve 445 000 sıtmaya bağlı ölüm bildirilmiştir. Dünyada yaklaşık 2,7 milyar kişinin sıtma riski altında olduğu ve olguların çoğunluğunun sahra altı Afrika’da yaşadığı bilinmektedir. Ölümlerin % 91’i Afrika’da, % 6’sı Güney-doğu Asya’da görülmüştür.

Sıtma kontrolünde en önemli basamak vektör ve parazit kontrolüdür. Kaynağın yani paraziti taşıyan insanların bulunarak tedavi edilmesi ve sivrisinek yoğunluğunun azaltılması kontrolün en önemli ayağını ouşturmaktadır.  Sıtmanın sık görüldüğü bölgeye iş veya turistik amaçlı yapılacak seyahat öncesi koruyucu amaçlı ilaç kullanılmalıdır. Sıtmanın özellikle falsiparum sıtmasının yaygın olarak görüldüğü Afrika, Güney Amerika ve Uzak Doğu ülkelerine yapılacak seyahatlerden önce Sağlık Bakanlığı Hudut ve Sahiller Sağlık Genel Müdürlüğü’nün http://www.seyahatsagligi.gov.tr sayfası ziyaret edilerek sıtma hakkında bilgi edinilmeli, gidilecek bölgenin riskleri ve korunmaya yönelik danışmanlık alınmalıdır.

DSÖ sıtma konusunda farkındalığın artırılması için 2001 yılından itibaren 25 Nisan’ı Dünya Sıtma Günü olarak ilan etmiştir. Dünya Sıtma Günü’nün 2018 yılı tema sloganı ‘’Sıtmayı Yenmek İçin Hazır’’ olarak belirlenmiştir.

 

                                          Öğretim Üyesi Dr.Seyit Ali BÜYÜKTUNA

Kaynaklar:

1- http://www.who.int/campaigns/malaria-day/2018/event

2- http://www.cdc.gov/malaria/about/disease.html

3- http://ekmud.org.tr/ haber/8-25-nisan-dunya-sitma-gunu

4- T.C. Sağlık Bakanlığı Sıtma Hastalığı ile Mücadele Hizmetlerinin Yürütülmesi Genelgesi

TÜM HABER ve ETKİNLİKLER
  Tasarım ve Kodlama:C.Ü.Sağlık Hizmetleri Uygulama ve Araştırma Hastanesi Bilgi İşlem